Zaznacz stronę

Maść propolisowa – właściwości i przepisy

Maść propolisowa - przepis

Autor: admin

20 Lut, 2020

Propolis, czyli kit pszczeli najczęściej spotykany jest w postaci ekstraktu alkoholowego, jednak nie do wszystkich zastosowań w takiej postaci się nadaje. Dlatego dziś maść propolisowa, jak ją stosować i jak wykonać samodzielnie.

Ogólnie o propolisie już pisałem, o tym jak sporządzić i dawkować nalewkę propolisową (ekstrakt alkoholowy propolisu) również a ostatnio popełniłem omówienie możliwości przygotowania i używania bezalkoholowego (i bezwoskowego) ekstraktu propolisu) – linki do tych artykułów poniżej.

Propolis – czyli leczyć kitem

Nalewka propolisowa – przepis i właściwości

Propolis bezalkoholowy – w różnych postaciach

Dziś czas na to co zapowiedziałem, czyli o maściach propolisowych zwanych również czasem kremami. W perspektywie będzie jeszcze artykuł podsumowujący  (na tę chwilę, bo w przyszłości pojawią się z pewnością kolejne) właściwości lecznicze wszelkich specyfików z propolisem oraz zasady stosowania i dawkowanie.

Maść propolisowa – przejdźmy do sedna.

Tak w przypadku niealkoholowych ekstraktów propolisu tak i w przypadku maści nie ma jednego, jedynie słusznego i najlepszego przepisu na maść propolisową czasem nazywane również kremem propolisowym. Dlatego też poniżej kilka różnych przepisów na różne konsystencje i z różnymi składnikami.

W zasadzie przepis jest banalnie prosty – potrzebujemy propolisu oraz czegoś, z czym ten propolis zmieszamy tak, aby uzyskał jednolitą konsystencję.

Oczywiście kremy czy maści propolisowe są dostępne powszechnie w sprzedaży i można je znaleźć w dobrych sklepach zielarskich i czasem w aptekach. Najczęściej występuje w stężeniu 3 i 7%, ale występują również te z 20% zawartością i przyznam, że osobiście skłaniam się we własnych produkcjach ku tym wyższym dawkom –  z resztą tak jak i w przypadku ekstraktów alkoholowych, o których pisałem w poprzednich artykułach.

Jeszcze tytułem wstępu, zanim przejdziemy do omawiania konkretnych przepisów warto wspomnieć że niektóe przepisy krażące po internetach bazują na dodawaniu do “wypełniacza” maści alkoholowego ekstraktu propolisowego i oczywiście tak można zrobić. Jednak jest z ty mały (mały nie dlatego że mało znaczący, ale mały dlatego, że dotyczy małych ilości propolisu 😉 ) problem. Opisywałem tę kwestię w skrócie w artykule dotyczącym niealkoholowych ekstraktów i pozbywania się wosku z propolisu.

maść propolisowa

Jak wiadomo kit pszczeli kupowany od pszczelarza zależnie od wielu czynników może zawierać od kilkunastu nawet do 50% wosku a czasem nawet więcej. Dlatego tez nalewka robiona z 50gram propolisu A może mieć zupełnie inną zawartość samego propolisu jak nalewka z 50 gram propolisu B. Do tego dochodzi również kolejne zaburzenie – część wosków rozpuszcza się wraz z propolisem w alkoholu co ponownie pomniejsza nam zawartośc samego propolisu w roztworze. Idąc dalej wyobraźmy sobie jak mało musimy dodać takiej nalewki propolisowej do bazy maści(z powiedzmy z jakiegoś tłuszczu) tak, aby maść nie stała się absolutnie wodnista. Czyli powiedzmy do w dużym zaokrągleniu i dla zobrazowania do 90 ml bazy tłuszczowej maści dodajemy 10 ml nalewki propolisowej na alkoholu, w której sam propolis stanowi powiedzmy 10% – taka dawka staje się dawką raczej homeopatyczna i ciężko mówić o jakimś jej realnym działaniu. Dlatego też powinno się dążyć do użycia jak najbardziej czystego propolisu z jak najmniejszą ilością wosku (aby można było precyzyjnie określić zawartość) oraz alkoholu (który jedynie rozrzedza całość).

Podsumowując więc raczej odradzam robienie maści na nalewkach propolisowych a jeśli już to nalewka mus zostać do granic możliwości odparowana a najlepsze wyniki da zastosowanie ekstraktu propolisowego bezalkoholowego i bezwoskowego (opisywałem go jako drugi sposób a artykule o niealkoholowych ekstraktach). Oczywiście wybór należy do Was, z której metody skorzystacie.

Maść propoisowa – na co to mazidło niby?

maść propolisowa

Zanim przejdę do samych przepisów to w skrócie kika słów na co najczęściej stosuje się maści propolisowe. O dawkowaniu przy konkretnych dolegliwościach będę szerzej pisał w kolejnym podsumowującym kwestie propolisu artykule.

Sam propolis jest naturalnym antybiotykiem, który działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwwirusowo, ale również pobudza układ odpornościowy, pomaga w regeneracji tkanek czy posiada działanie przeciwbólowe. Dlatego tez maści propolisowe stosuje się najczęściej przy:

  • ranach i skaleczeniach – stymuluje zabliźnianie się ran
  • trądziku
  • zajadach i opryszczce
  • grzybicach
  • ropnych chorobach skóry
  • wzmacnia i odżywia skórę
  • ukąszenia owadów
  • oparzenia
  • żylaki (w tym hemoroidy)
  • rozstępy
  • stłuczenia i obtarcia
  • odmrożenia
  • łuszczyca
  • liszaje
  • półpasiec

To tak pokrótce tyle. A tera przejdźmy do sedna, czyli tego jak przygotować własną maść propolisową.

Maść propolisowa – przepis

Maść propolisowa w dużym skrócie składa się z bazy oraz właśnie propolisu i tu odnośnie bazy można spotkać się z różnymi na nią pomysłami – ale każdy znajdzie coś dla siebie.

Tradycyjna maść propolisowa

  • wazelina
  • propolis

To najprostszy i najczęściej chyba spotykany przepis jednak jak wiemy wazelina powstaje z produktów rafinacji ropy naftowej więc jeśli ktoś chce być ful eco wazelina może mu nie podejść.

Kolejnym sposobem jest użycie:

  • wazelina
  • lanolina
  • propolis

Tu mamy znowu już nie jeden problem, ale w sumie dwa, bo nie dość, że wazelina z ropy to jeszcze lanolina (więc owieczki), a więc osoby będące mocno prozwierzęce również mogą mieć problem.

Maść propolisowa na bazie olejów roślinnych

Tu już jesteśmy bliżej, bo do sporządzenia takiej maści potrzebować będziemy:

  • wosku pszczelego wysokiej jakości
  • lanoliny (to dla tych, dla których nie stanowi ona problemu cała reszta może go pominąć)
  • wysokiej jakości oleju roślinnego – najczęściej stosowany i polecana jest oliwa z oliwek, ale dobry olej lniany czy nawet rzepakowy również świetnie spełnia swoją rolę
  • propolis

Maść propolisowa na oleju kokosowym

Tu chyba sprawa jest jasna a składniki niezbędne to:

  • olej kokosowy
  • lanolina
  • wosk pszczeli
  • propolis

Maść propolisowa na smalcu

Tak jest, w jednej ze starych książek znalazłem przepis na maść propolisową właśnie na bazie smalcu bodajże gęsiego. Przyznam, że tej wersji nie próbowałem, ale tłuszcz to tłuszcz i myślę, że takie mazidło mogłoby się sprawdzić również.

Jak widzicie skład podstawowy jest dośc prosty w każdej z powyższych wersji a i samo wykonanie do trudnych nie należy i teraz o nim kilka słów.

Musimy przygotować sobie dwa naczynia, jedno mniejsze drugie większe, aby przygotować tzw. kąpiel wodną. Do większego garnka wlewamy wodę i podgrzewamy a mniejszy wstawiamy do tej wody. Do mniejszego garnka wkładamy (zależnie od wersji) wazelinę, wazelinę i lanolinę, lanolinę i wosk lub olej ora wosk – czekamy aż składniki się rozpuszczą (raczej nie przekraczajmy temperatury 70 stopni a im mniej, tym lepiej. Po dokładnym wymieszaniu się składników zestawiamy z kuchenki i rozpoczynamy intensywne mieszanie. Staramy się mieszać z przerwami tak, aby całość stała się jednolitą masą podczas stygnięcia. Szczególnie ważne jest mieszanie/ucieranie całości gdy nasze składniki zaczynają tężeć i przechodzić w stan stały z ciekłego. Jeśli udało nam się uzyskać jednolitą masę to jesteśmy w domu – mamy sukces. Nasza pierwsza w życiu maść propolisowa jest gotowa.

Maść propoisowa – proporcje składników

No właśnie Domyślam się, że większość, która dotrwała do tego momentu się zastanawia – kiedy w końcu przestanie on pieprzyć o różnych składnikach a w końcu poda ich proporcje. Trochę celowo nie podaję ich na początku a najchętniej nie podawał bym ich wcale gdyż poza proporcją czystego propolisu do całej reszty to własnie ta reszta nie jest istotna i zależnie od tego, które z tych składników mieszamy i jaką konsystencję chcemy uzyskać w takiej proporcji musimy mieszać.

Czyli jeśli chcemy maść 30% propolisu to musimy zmieszać powiedzmy 30 gram propolisu z 70 gramami całej reszty. I tu – posługując się przepisem na bazie oleju roślinnego – im chcemy maść bardziej tłustą i wodnistą – dajemy, tym więcej oleju a mniej wosku i lanoliny. A im chcemy mieć bardziej maść o konsystencji pasty – ilość oleju redukujemy.

Mam nadzieję, że jest to dość jasne i klarowne. Jeśli nie do końca – proszę o kontakt mailowy albo w komentarzach a postara się doprecyzować jaśniej.

Maść propolisowa – z udziwnieniami

A teraz jeśli jeszcze drogi czytelniku nie masz w głowie kociokwiku 😉 Skomplikujmy sprawę. Sama maść może być doskonałą bazą, ponieważ w połączeniu z różnymi innymi substancjami naturalnymi działa jeszcze lepiej. I tak poza olejkami eterycznymi możemy w do naszych maści propoisowych powiedzmy zamiast oleju roślinnego dodać ekstrakty różnego rodzaju ziół takich jak:

  • nagietek – na rany
  • dziurawiec – oparzenia
  • owoce jałowca – bóle reumatyczne

Bonus

maść propolisowa

W poprzednim tekście wspominałem o pozostałych resztkach po ekstrakcji propolisu w alkoholu. To co pozostaje nie jest w 100% pozbawione propoisu a zawarty wosk również jest cenny, dlatego też warto nie pozbywać się tych resztek. Polecam dodanie do nich odrobiny np. oleju roślinnego lub wazeliny i tak przygotowaną pastę można używać z powodzeniem jako kompresów na gazie jałowej na bolące miejsca, stłuczenia, bóle reumatyczne.

Maść propolisowa – podsumowanie

Jak widać sporządzenie maści propoisowej nie jest aż tak skomplikowane – w sumie ważne jest na ostatnim etapie stygnięcia mieszanki ciągłe równomierne mieszanie aż do uzyskania jednolitej masy. A najważniejsza jest odpowiednia ilość propolisu w maści.

I żeby uniknąć pytań pt: “Po co się bawisz w oddzielanie wosku z propolisu, żeby potem go w maści dodawać?” Odpowiedź jest prosta – tylko w ten sposób w miarę precyzyjnie mogę określić ilość propolisu w całej mieszance.

To chyba tyle – owocnego pichcenia i oczywiście w razie jakichkolwiek watpiwości – komentujcie albo piszcie na mail a postaram się pomóc w miarę możiwości.

Zobacz również…

5 komentarzy

  1. Ania

    Witam. Chciałam dopytać kiedy do mieszanki wazeliny i lanoliny dodać propolis? Jak będzie już stygło? I w jakiej postaci najlepiej. Myślałam o dodaniu nalewki. Mama koleżanki rozdrabnia w moździerzu surowy propolis. I sama już nie wiem.

    Odpowiedz
    • admin

      Tak jak w tekście wspomniałem:
      1. Propolis należy dodać po zestawieniu z ognia
      2. Propolisu w nalewce trzeba by dodać bardzo dużo, aby jego stężenie było odpowiednie dlatego też polecam zapoznać się ze sposobami na przygotowanie propolisu czystego bez alkoholu i wosku, o którym pisałem tu: https://pasiekaprowincjonalna.pl/propolis-bezalkoholowy-w-roznych-postaciach/
      I tak jak wspominam w tekście proszę sobie policzyć. Załóżmy, że mamy nalewkę, w której mamy 10% czystego propolisu a 90% alkoholu (na tę chwilę pomińmy już te kilka procent wosku, który się w nim znajduje) i dodajemy powiedzmy 10 % takiej nalewki do 90% wazeliny i anoiny – to ile realnie mamy procent czystego propolisu w całej mieszance? Czyli jeszcze raz, upraszczając. mamy 100 gram nalewki, w której 10%, czyli 10 gram to propolis. Dodajemy 10 gram nalewki do 90 gram wazeliny i lanoliny – czyli realnie kończy się na tym, że propolisu w maści mamy 1 gram na 99 gramów wypełniacza, jakim jest wazelina, lanolina i alkohol z nalewki (pomińmy na tę chwilę odparowanie alkoholu). A więc jak już pisałem – dawka homeopatyczna, która nie da nic poza dobrym samopoczuciem twórcy maści, że używa maści propolisowej – nic poza tym.
      Oczywiście można kombinować, ale zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będzie przed dodaniem propolisu w postaci nalewki najpierw odparowanie większości alkoholu lub dla precyzyjnego określenia dawki skorzystanie ze sposobu nr. 2 we wspominanym przeze mnie artykule.

      Odpowiedz
      • Madmax

        Wlasnie zakonczylem porazka probe sporzadzenia masci z propolisu. Zrobilem tak jak w przepisie: propolis 40g, wosk 10g, lanolina 30g, olej kokosowy 10g. Wszystko dalem do miski i rozpuscilem na parze. Tzn rozpuscilo sie wszystko z wyjatkiem propolisu. Grzalem to chyba pol godziny ciagle mieszajac. Caly czas konsystencja tego przypominala goraca smole zanuzona w wodzie. Propolis nie rozpuscil sie nawet w ulamku procenta jak zaczarowany. Zrezygnowany pomyslalem ze juz i tak nic z tego wiec postawilem miske bezposrednio na ogniu. Wszystko prawie sie zagotowalo ale nic to nie pomoglo. Teraz czeka mnie czyszczenie miski a latwe to nie bedzie…

        Odpowiedz
  2. monmat

    Próbowałam wykonać maść propolisową w opisany powyżej sposób, jednak dodany propolis nie rozpuścił się do końca. Od lanoliny i wazeliny oddzieliła się gęsta ciemno-brązowa maź, która bardzo szybko zastygała na łyżce i w misce co później uniemożliwiło domycie naczyń.
    Co mogło pójść nie tak ? Czy może propolis przed dodaniem do maści należy zmielić w młynku/moździerzu ?

    Odpowiedz
    • admin

      Proszę się nie zniechęcać – częto gdy po raz pierwszy przygotowuje się maść propolisową tak właśnie się to kończy. Oczywiście im bardziej rozdrobniony propolis tym lepiej, ale najważniejsze jest właśnie energiczne mieszanie/ucieranie kładników gdy zaczynają stygnąć. Kit pszczeli tężeje dużo szybciej od innych składników w związku z tym mamy dość wąski zakres czasu, aby wymieszać np. wazelinę z kitem, bo gdy wazelina dopiero zaczyna tężeć to kit już kończy tężenie i właśnie ten moment jest kluczowy.

      Odpowiedz

Funkcja trackback/Funkcja pingback

  1. Miodowe tabletki do ssania na kaszel i ból gardła - Pasieka Prowincjonalna - […] o ile proporcje bazy (np. w przypadku maści propolisowej ilość kitu pszczelego) są ważne to juz dodatki az tak…

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *